كاليبراسيون
مجموعه عملياتي كه ، تحت شرايط مشخص،ميان نشاندهي يك دستگاه يا سيستم اندازهگيري ،يا مقداريك سنجه مادي يا ماده مرجع ومقدار متناظر آن كه از استانداردهاي اندازهگيري حاصل ميشود رابطهيي برقرار ميكند كه بايد با ارزيابي عدم قطعيت اندازهگيري همراه باشد.
كاليبراسيون مشروط
كاليبراسيون تحت شرايطي كه دستگاه فقط بخشي از الزامات اندازهشناختي را برآورده نمايد و بعبارت ديگر دستگاه اندازهگيري در گسترهاي كوچكتر از كل گسترهياندازهگيري و يا با استفاده از کارکردهاي1
محدودتر و/ يا با درستي پائينتر از درستي داده شده در استاندارد ويژگيهاي دستگاه كاليبره شود.
آزمايشگاه تأئيد صلاحيت شده
آزمايشگاهي است كه توسط مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران تأئيد صلاحيت شده باشد.
يادآوري- اخذ تأئيد صلاحيت براي آزمايشگاههاي كاليبراسيون از ساير كشورها برابر مقررات و موازين مربوط امكان پذير ميباشد.
دستگاه اندازه گيري
دستگاهي كه به تنهايي يا همراه با وسايل تكميلي براي اندازهگيري بكار ميرود.
برچسب
قطعه كاغذ يا هر جنس ديگري كه اطلاعاتي بر روي آن درج ميگردد و روي دستگاه نصب ميشود و/يا در صورت عدم امکان نصب بطور مجزا همراه دستگاه ارائه ميگردد.
يادآوري-تمام برچسبهاي شرح داده شده در زير بايد با گواهينامه كاليبراسيون يا گزارشي براي دستگاههاي مردودي همراه باشند.
برچسب كاليبراسيون
برچسبي كه پس از كاليبراسيون دستگاه اندازهگيري صادر ودر صورت امكان بر روي آن نصب ميشود.
برچسب كاليبراسيون مشروط
برچسبي است كه نشان ميدهد دستگاه فقط بخشي از الزامات اندازهشناختي مورد نظر را برآورده ميكند وبعبارت ديگر دستگاه اندازهگيري در گسترهاي كوچكتر از كل گسترهي اندازهگيري آن،يا با تعداد عملگرهاي محدودتر از عملگرهاي كامل آن(در دستگاههاي چندمنظوره)و/يا بادرستي كمتر از درستي داده شده در استاندارد ويژگيهاي آن كاليبره شده است .
نصب وصدور اين برچسب بايد با توافق واطلاع مشتري ويا بنا به درخواست متقاضي باشد.
موارد زير مثالهايي از اين قبيل است :
– در ترازويي كه كوچكترين زينه آن 001/0 گرم است ولي عمل توزين با 01/0 گرم انجام ميشود وترازو نميتواند رقم سوم بعد از اعشار را نشان دهد ويا رقم سوم قابل اعتماد نميباشد.
– در دستگاههاي چندمنظوره كه يكي از پارامترهاي آن مورد استفاده قرار نميگيرد وبدون آن نيزساير پارامترها قابل استفاده بوده وامكان كاليبراسيون وجود دارد مانند مولتيمتري كه اهممتر آن به هر دليلي مورد استفاده قرار نميگيرد ولي از ولتمتر وآمپرمتر آن استفاده ميشود.
– زمان گرم شدن دستگاه بيش از زمان ادعا شده توسط سازنده است.
– كاليبراسيون ترموكوپل با گسترهي ºC200 تا ºC1200 كه بنا به درخواست متقاضي فقط در گسترهي
ºC900 تا ºC1000 كاليبره ميشود.
برچسب مردود شدن دستگاه
اين برچسب نشان ميدهد كه دستگاه نقص عمده دارد وتا رفع آن امكان كاليبراسيون وجود ندارد .
مثال : گسيختگي ستون مايع در دماسنج هاي مايع در شيشه
مثال : بلوك سنجهاي كه روي سطوح اندازهگيري آن خوردگي ايجاد شده است.
مثال : وزنههاي آبکاري شدهاي که بدليل پوسته شدن پوشش آبکاري آنها،قابل تنظيم نيستند.
شمارهي گواهينامه
شمارهي انحصاري كه روي برچسب و در گواهينامهي كاليبراسيون يک دستگاه اندازهگيري درج ميشود .
تاريخ كاليبراسيون
تاريخ روزي كه در آن كاليبراسيون به اتمام ميرسد.
تاريخ انقضاء
تاريخي كه در آن اعتبار گواهينامه كاليبراسيون به اتمام ميرسد ونبايد بيشتر از مدت زمان توصيه شده توسط سازنده باشد.
شماره مجوز
شمارهي انحصاري كه توسط مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران به آزمايشگاه كاليبراسيون تأئيد صلاحيت شدهاي اختصاص،داده ميشود.
مشخصه
شناسهاي كه توسط سازنده يا كاربر يا آزمايشگاه کاليبره کننده براي شناسايي دستگاه روي آن درج ميشود.اين مشخصه ميتواند به صورت حروف،اعداد ويا تركيبي از هر دو باشد.
ويژگيها
ويژگيهايي كه در اين استاندارد براي برچسبهاي كاليبراسيون در نظر گرفته ميشود شامل موارد زير است:
ابعاد
نصب برچسب روي دستگاه نبايد در عملكرد دستگاه تأثير داشته باشد.برچسب بايد مستطيلي شكل و به ابعاد چاپي 5/4*5/2 سانتيمتر با رواداري 5± ميليمتر باشد.
جنس
برچسب بايد از مادهاي ساخته شود كه عملكرد دستگاه را تحت تأثير قرار ندهد ،مقاوم بوده وتا كاليبراسيون بعدي از بين نرود وباعث پخش شدن جوهر قلم نشود .
مندرجات برچسب
موارد زير بايد كاملاً خوانا و واضح روي برچسب به ترتيب زير نوشته شود:
نشان مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران در گوشه سمت راست برچسب وشمارهي مجوز در زير آن،براي آزمايشگاههاي كاليبراسيون مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي شمارهي مجوز لازم نيست؛
4-3-2 نام يا نام اختصاري آزمايشگاه (شرکت) در بالاي برچسب وكنار نشان مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران،براي آزمايشگاههاي كاليبراسيون مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران بجاي نام آزمايشگاه، عبارت “ مؤسسه استاندارد وتحقيقات صنعتي ايران ” درج شود؛
مشخصه؛
شماره گواهينامه؛
تاريخ كاليبراسيون؛
تاريخ انقضاء اگر لازم باشد.
يادآوري 1- بر اساس بند 5-10-4-4 استاندراد ايران – ايزو- آي اي سي 17025 گواهينامه كاليبراسيون (يا برچسب كاليبراسيون) نبايد شامل هيچ گونه توصيهاي در مورد فواصل زماني كاليبراسيونها باشد مگر اينكه در اين زمينه با مشتري توافق شده باشد .اين الزام ممكن است به موجب مقررات قانوني لغو شود.
يادآوري 2- تاريخ كاليبراسيون مجدد بايد با توجه به عواملي كه در OIMLD10بيان شده ،تعيين شود.
يادآوري 3- مندرجات برچسب بنا به درخواست مشتري ميتواند به زبان انگليسي نوشته شود.
مندرجات بايد دوام داشته و براي محافظت وجلوگيري از تغيير آن ،ميتوان بعد از نوشتن از يك روكش شفاف استفاده كرد.
بر روي برچسب مردود شدن دستگاه بايد بند4-3-6 ،تاريخ انقضاء،حذف شده و در بندهاي4-3- 4 و
بترتيب بجاي شماره گواهينامه،شماره گزارش صادر شده براي دستگاه مردود شده و بجاي تاريخ کاليبراسيون،تاريخ صدور گزارش را درجنمود.
رنگ برچسب
برچسبها بايد داراي زمينه سفيد باشند وبراي برچسب كاليبراسيون مشروط بايد كلمه مشروط به رنگ زرد وبا قلم درشت در وسط آن درج شود.
براي برچسب مردود شدن دستگاه ، بايد كلمه مردود به رنگ قرمز وبا قلم درشت در وسط آن درج شود.
يادآوري–نوشتن كلمههاي مردود ومشروط در وسط برچسب نبايد مانع از خواندن مندرجات اصلي آن شود.
tion
