سونوگرافي
سونوگرافي يكي از روشهاي تشخيص بيماري در پزشكي است. به اين روش اكوگرافي، پژواك نگاري و صوت نگاري هم گفته مي شود. اين روش بر مبنـاي امـواج مـاورا صـوتـي بـوده و بـراي بـررسـي بـافت هاي زيرجلدي مانند عضلات ، مفاصل ، تاندون ها و اندام هاي داخلي بدن و ضايعات آن ها استفاده مـي شـود. همچنيـن سـونوگرافي كاربردهاي درماني نيز دارد. امروزه يكي از ابزارهاي مهم در تشخيص وضعيت جنين در دوران حاملگي استفاده از دستگاه سونوگرافي است درادامه پيشرفت کيفي اينگونه دستگاهها، به تدريج امکان کنترل کامل دوره بارداري از ابتدا تا انتها و نيز تعيين مواردي مانند حاملگيهاي چندقلو و ناهنجاريهاي جنيني برقرار شد. از آن به بعد اولتراسونوگرافي تشخيصي در بسياري از عرصههاي پزشکي مورد استفاده واقع شد. از جمله در رشتههاي:قلب و عروق، غدد، گوارش ، بيماريهاي زنان، مامايي و زايمان، بيماريهاي چشم، مجاري ادراري و تناسلي و بيهوشي.
اجزاء سو نوگرافي
دستگاه سو نوگرافي شامل اجزاء زير است:
1- پروب
2- مانيتور، تصاوير منعكس شده از امواج صوتي را مي توان در آن مشاهده كرد.
عملکرد
در سونوگرافي، تصاوير با استفاده از امواج فراصوت (امواج صوتي با بسامد بالا و غير قابل شنيدن) ايجاد ميشوند. در اين روش، وسيلهاي به نام مبدل را بر روي پوست حركت ميدهند (در برخي موارد آن را به داخل منافذ بدن و راست روده وارد ميكنند) و با آن امواج فرا صوت را به داخل بدن ارسال ميكنند. هر كجا كه بافتهاي با تراكم مختلف به هم ميرسند يا هر جا كه بافت كنار مايع قرار دارد، امواجي منعكس ميشوند.
مبدل ، اين امواج را دريافت و آنها را به رايانه منتقل ميكند تا تصاويري بر روي نمايشگر ايجاد شود. اين تصاوير مرتب در حال تغيير هستند و از اين رو ميتوان حركت را هم مشاهده كرد. پزشكان اغلب از سونوگرافي براي مشاهده جنيـن در رحـم يـا ديـوارههـا و دريچـههـاي قلـب يـا شنـاسايي ناهنجاريهايي همچون مشكلات كبد و كيسه صفرا و كيست و سنگ ادراري استفاده ميكنند.
انواع دستگاه
پيشـرفـتهـاي انجـام گـرفتـه در تكنـولـوژي اولتـراسـوند، شامل اولتراسوند سهبعدي (كه اطلاعات امواج صوتي را در قالب تصاوير سه بعدي درميآورد)، چهاربعدي كه نوعي از سه بعدي است و همزمان، حركت را در زمان اصلي به نمـايـش مـيگـذارد و سـونـوگـرافـي داپلـر كـه مـيتـوانـد بخشـي از يـك بـررسي اولتراسوندي باشد. يك روش مخصوص اولتراسوند جريان خون را در طول رگهاي بدن، شامل شريان و وريدهاي اصلي در شكم، اندامها و گردن، ارزيابي ميكند
سو نوگرافي داپلر رنگي
يكي ديگر از انواع سونوگرافي، سو نو گرافي داپلر رنگي است . اين روش كه جهت و سرعت جريان خون را نشان ميدهد، براي شناسايي مشكلاتي همچون تنگي سرخرگها يا لختههاي سياهرگي به كار ميرود.
مزايا، معايب و محدوديتها
سـونـوگرافي، روشي غيرتهاجمي و اغلب بدون درد است (چون در آن از سوزن يا تزريقي استفاده نميشود.) به طور گسترده، در دسترس و همچنين به راحـتــي قــابــل اسـتـفــاده اسـت و نـسـبـت بـه سـايـر روشهـاي تـصـويـربـرداري، كمهزينهتر است. از طرف ديگر، اشعهاي در آن استفاده نميشود و در ضمن تصاويري ارائه ميدهد كه نسبت به تصاوير حاصل از x-ray، كيفيت بالاتري دارد. از سويي، مشكلات سلامت ايجاد نميكند و اگر لازم باشد، ميتواند بارها تكرار شود.
