پمپ سرنگ
دستگاه کوچکی است که حدود 2 کیلو گرم وزن دارد و قابل است نصب روی پایه ی مخصوص می باشد . این دستگاه برای تزریق مایعات به بدن (همانند داروها، غذای مایع، گلوكز، محلول نمك و . . .) از مقادیر بسیار کم 1 ml/hrتا 450 ml/hrاستفاده میگردد. دستگاه به یک رایانه هوشمند مجهز است که با کاهش یا افزایش فشار ، می تواند یک جریان پیوسته را به دقت برقرار کند . تغییر فاصله بیمار تا پمپ و یا کاهش ارتفاع ستون مایع ، تغییری در جریان فشار ، می تواند یک جریان پیوسته را به دقت برقرار کند .
مكانيزم داخلي دستگاه
حركت مواد در پمپ سرنگ توسط Step-motorكنترل مي شود.اولين قدم كنترل سرعت و حركت و قبل از آن تشخيص نوع سرنگ و ميزان حجم آن است، كه اين كار توسط مكانيزم اپتوكوپلر صورت مي گيرد.اين مكانيزم يك فرستنده مادون قرمز و گيرنده مادون قرمز دارد كه ابتدا توسط يك ديود كه با ولتاژ مشخصي مادون قرمز ساطع مي نمايد توليد مي شود. اين فرستنده و گيرنده بر روي يك Packageقرار مي گيرد كه به آن Opto Coptlerمي گوييم.هر لحظه با توجه به اندازه سرنگ كه حركت مي كند مقابل OptoCoptlerقرار گرفته و جلوي انتشار مادون قرمز را مي گيرد،هر پايه ي OptoCoptlerمعرف ارتفاع مشخصي مي باشد.از طريق گيرنده كه مادون قرمز دريافت نمي كند ارتفاع سرنگ محاسبه شده و نوع سرنگ تشخيص داده مي شود.در داخل اين Packageميكروكنترلري قرار دارد كه اعمال Optocoptlerرا كنترل مي كند.مرحله بعدي تعيين سرعت مي باشد كه بر اساس سرعت انتخاب شده روي صفحه ميكروكنترلر آن را به m/sتبديل مي كند و ولتاژ مورد نظر براي حركت را توليد مي كند.مرحله ي بعدي ايجاد فيدبك مناسب براي دستگاه مي باشد.بايد يك فيدبك از سرعت حركت دستگاه داشته باشيم زيرا به هر دليلي ممكن است مشكلي در دستگاه به وجود بيايد كه تزريق دارو را متوقف كند،يا شايد موتور دچار مشكل شده است.اين موارد بايد توسط فيدبك تشخيص داده شده و در موارد لزوم Alarmداده شود.اينAlarmنيز توسط Optocoptlerداده مي شود.Alarm OCCLبه معني اين است كه در مسير حركت مايع گرفتگي وجود دارد.اين دستگاه و اين مكانيزم به دليل حساس بودن Optocoptlerها آسيب پذير مي باشند.در مدل هاي جديد اين دستگاه از پتانسيومتر براي تعيين نوع سرنگ استفاده مي كنند كه خطاي كمتري دارد.
مورد ديگر در اين دستگاه منبع تغذيه آن است.معمولا منابع تغذيه به صورت Switchingاستفاده مي شود.در اين منبع تغذيه از برش موج استفاده مي شود.روي برد صنعتي پمپ سرنگ قطعاتي كه معمولا آسيب مي بينندقطعات قدرت هستند.به دليل در دسترس نداشتن نقشه داخلي دستگاه ساير قطعات قابل تشخيص و تعمير –با توجه به هزينه و وقت- نيستند و به شركت سازنده ارجاع داده مي شوند.
زماني كه سرنگ به انتها مي رسد و داروي موجود در آن تقريبا به اتمام مي رسدAlarmNear Emptyفعال مي شود و يا Alarm Endدر صورت اتمام كامل دارو فعال مي شود.
يكي ديگر از Alarmهاي مهم دستگاه Alarm batteryمي باشد.batteryدر اين دستگاه ها بعد از قطع برق مي باشد.Alarmها از نظر نوعي به چند دسته تقسيم مي شوند:
1-Alarmكه پرستار قادر به رفع آن است.
2-Alarmكه مهندس پزشك بايد آن را بررسي كند.
3-Alarmكه شركت سازنده بايد براي رفع آن اقدام كند.
اصول عملكرد
سرنگ پلاستیكی حاوی مایع در قسمت نگهدارنده قرار داده میشود، یك تیوب به همراه ست نگهدارنده (Giving Set) توسط یك سوزن یا كانولا (Cannula) به رگ بیمار یا مستقیما به معده او متصل میگردد. هنگامیكه نرخ جریان مایع مشخص شد پمپ، پلانگر (Plunger) سرنگ را تحت فشار قرار داده تا مایع جریان پیدا كند. سرعت تزریق(حركت پلانگر) وابسته به قطر سرنگ و نرخ جریان تنظیم شده برای پمپ است. زمانیكه پمپ در حال كار است، میزان نرخ جریان، حجم و فشار مایع دایما اندازه گیری شده و هرگاه خطایی در این پارامترها یا سایر پارامترهای دیگر رخ دهد، آلارم دستگاه اپراتور را آگاه خواهد نمود.
تزریق زیاد یا حتی كم یك دارو خاص ممكن است برای هر بیمار بسیار خطرناك باشد، سرنگهای پلاستیكی تولید شده توسط تولیدكنندههای مختلف كاملا با هم یكسان نیست، به همین دلیل پمپها برای كار با نوع (Brand) خاصی از سرنگها مشخص میشود (انواع سرنگهای قابل استفاده به صورت برچسب بر روی دستگاه مشخص میگردد ، در این صورت خطاهای قابل توجه در تغییرات نرخ جریان و حجم مایع زمانیكه از سرنگهای غیر مجاز استفاده شود، مشخص میگردد. نتیجه استفاده از پمپهای تزریق سرنگ، كنترل فشار مایع تزریقی و ممانعت از آسیب رسیدن به رگ بیمار حین افزایش احتمالی بیش از حد فشار تزریق است. فشار بالا، با آلارم بستن و انسداد (Occlusion) تیوب تزریق، همراه خواهد بود.
واحد اندازهگیری: میلیلیتر بر ساعت (ml/h)
مقادیر نوعی و متداول: 0 تا 250 میلی لیتر در ساعت (0-250 ml/h)
روش استفاده صحیح
از قراردادن پمپ در مكانهای زیر خودداری كنید:
– در مقابل نور مستقیم خورشید یا در معرض تابش چراغ UV.
– در محلهایی كه نوسان فشار هوا وجود دارد.
– در محلهایی كه گازهای مخرب یا گرد و غبار وجود دارد.
– در محلهایی كه لرزش وجود دارد و یا سطح به صورت ناهموار است.
– در نزدیكی بخاری یا وسایل گرم كننده دیگر.
– در معرض افشانه های آب.
– در نزدیكی رادیو و تلویزیون یا وسایل الكترونیكی با فركانس بالا مثل تلفن همراه یا دستگاههای ELECTRO SURGERY( الكتروكوتر جراحی ).
– به دكمه های روی دستگاه فشار بیش از حد وارد ننمائید.
– این دستگاه مجهز به باتری است، به منظور جلوگیری از خراب شدن باتری لازم است هفته ای یكبار پس از آنكه با وصل كردن دستگاه به برق ACباتری را به مدت 17ساعت شارژ كردید، دستگاه را از برق كشیده و فقط از باتری برای كار با دستگاه استفاده كنید. این عمل را چنانچه می خواهید از دستگاه برای یك مدت زمان طولانی استفاده نكنید هر سه ماه یكبار انجام دهید. در صورتی كه مدت زمان كاركرد دستگاه ( زمانی كه فقط از باتری استفاده می كنید ) كمتر از 4ساعت بوده و یا تعداد لامپهای شاخص قدرت باتری كمتر از 3 عدد روشن باشد باید بازرسی های لازم در مورد انرژی باتری كه در دفترچه راهنمای دستگاه وجود دارد به كار گرفته شود.
– همواره از این دستگاه در محلهایی با درجه حرارتهای بین 10 تا 40درجه سانتی گراد و رطوبت 30تا 85% استفاده كنید.
نكات ایمنی
– از بكارگیری دستگاه در محلهای مرطوب و یا زمین خیس به منظور جلوگیری از اتصال كوتاه خودداری كنید.
– از بكارگیری پمپ در محل نگهداری مواد شیمیایی یا مكانهایی كه گازهای بیهوشی قابل انفجار وجود دارد، خودداری كنید.
– برای بلند كردن پمپ از بارل سرنگ یا پلانجر آن استفاده نكنید.
– از پركردن سرنگهای 50میلی لیتری بیش از ظرفیت آنها خودداری كنید چرا كه ممكن است سرنگ در محل خود به طور كامل قرار نگیرد.
– همواره از پریزهای دارای اتصال زمین(ارت) جهت اتصال دستگاه به برق استفاده كنید.
– هیچگاه از سیمهای رابط و سه راهی جهت اتصال دستگاه به برق استفاده ننمائید.
– در صورت وارد شدن ضربه به پمپ و یا سقوط آن ، از بكارگیری مجدد دستگاه قبل از تایید پرسنل سرویس خودداری كنید.
– مطمئن شوید كه دو شاخه برق دستگاه بعد از شستشو و قبل از استفاده مجدد كاملا خشك باشد.( برای اینكار از خشك كننده ها نظیر پمپ باد یا سشواراستفاده نكنید.)
– از فشار آوردن بر روی لامپ های آلارم و لامپهای نشانگر عملكرد دستگاه در هنگام شستشو خودداری كنید.
روشهای تمیز/ ضد عفونی / استریل كردن دستگاه روشهای تمیز/ ضد عفونی كردن دستگاه
– همواره قبل از تمیز كردن دستگاه، دستگاه را خاموش و سیم آنرا از برق بكشید.
– چنانچه در هنگام كار با دستگاه قطراتی از مایع تزریقی یا دیگر مواد بر روی دستگاه پاشیده شده است بلافاصله لكه ها را با یك پارچه مرطوب تمیز كنید.
– دستگاه را یك پریود مشخص با یك دستمال مرطوب تمیز كنید برای انجام این كار نكات زیر را رعایت كنید:
– از غوطه ور كردن پمپ در آب خودداری كنید.
– از پاك كننده های ارگانیك مانند تینر و الكل در تمیز كردن سطح دستگاه استفاده نكنید.
